In ons Goed om te Weten-bericht van 30\/04\/2020 (zie onder), gaven we aan dat we enkel in Frankrijk concrete aanbevelingen gevonden hadden over de trombosprofylaxe bij ambulante pati\u00ebnten met COVID-19. Ondertussen heeft ook de Belgian Society on Thrombosis and Haemostasis<\/em> richtlijnen geformuleerd voor tromboseprofylaxe bij gehospitaliseerde en ambulante COVID-19-pati\u00ebnten1<\/sup><\/span>. Ook het Nederlandse Huisartsengenootschap (NHG) heeft aanbevelingen geformuleerd over de tromboseprofylaxe bij COVID-19-pati\u00ebnten die enkel ambulant behandeld worden2<\/sup><\/span>. 1.\u00a0<\/span> Belgian Society of Thrombosis and Haemostasis. Anticoagulation management in COVID-19 positive patients. BSTH consensus guideline.<\/span> https:\/\/covid-19.sciensano.be\/sites\/default\/files\/Covid19\/COVID-19_Anticoagulation_Management.pdf?utm_source=Measuremail&utm_medium=email&utm_campaign=COVID19_EN<\/a>.<\/span> Laatst bezocht op 03\/06\/2020.<\/span> Er is toenemende evidentie dat COVID-19 gepaard gaat met een hoger risico op thrombo-embolie. Men ziet een opvallend hoge incidentie van vooral longembolie, maar ook van veneuze en arteri\u00eble trombosen onder pati\u00ebnten met COVID-19 op intensieve zorgen. Een toestand van hypercoagulabiliteit wordt vermoed, waarvan het mechanisme nog onvoldoende gekend is. Daarom is er momenteel een algemene consensus dat alle gehospitaliseerde pati\u00ebnten met COVID-19 tromboseprofylaxe moeten krijgen (hoewel er actueel geen enkele evidentie beschikbaar is over de werkzaamheid hiervan). De voorkeur gaat hiervoor uit naar heparines met laag moleculair gewicht (LMWH) aangezien zij parenteraal toegediend worden en minder risico op interacties inhouden. Pati\u00ebnten op orale anticogulantia worden bij opname dan ook best overgeschakeld op LMWH1<\/sup><\/span>. Het is evident dat bij pati\u00ebnten die tijdens opname een longembolie of veneuze trombo-embolie doormaakten, de anticoagulerende behandeling wordt voortgezet na hun ontslag. Zij moeten immers een langdurige anticoagulatiebehandeling krijgen van minstens 3 maanden, zoals de richtlijnen voor de behandeling van longembolie en veneuze trombo-embolie voorschrijven.<\/p>\n Voor de pati\u00ebnten die tijdens de opname geen longembolie of veneuze trombo-embolie doormaakten, zijn er nauwelijks aanbevelingen te vinden. Nederlandse experten raden aan een verlengde trombosprofylaxe tot 6 weken na ontslag te overwegen bij pati\u00ebnten die bij ontslag nog immobiel zijn of intensieve nazorg nodig hebben. Pati\u00ebnten met coagulopathie en pati\u00ebnten opgenomen op IZ zouden in aanmerking komen voor hoog-profylactische doses2<\/sup><\/span>. Franse experten schrijven dat het tromboserisico na ontslag sterk kan vari\u00ebren zodat het onmogelijk is algemene aanbevelingen over voortgezette tromboseprofylaxe te geven3<\/sup><\/span>. De beslissing hierover moet geval per geval gebeuren. Overleg tussen eerste en tweede lijn is hierbij onontbeerlijk. Of ook pati\u00ebnten met minder ernstige COVID-infectie die thuis behandeld worden, een verhoogd tromboserisico hebben specifiek ten gevolge van deze COVID-infectie, is niet gekend. Veel pati\u00ebnten klagen van ernstige vermoeidheid en koorts, waardoor zij lange periodes in bed doorbrengen. De verminderde mobiliteit kan in combinatie met andere risicofactoren voor veneuze trombo-embolie toch aanleiding geven tot een verhoogd tromboserisico. Of dit verhoogd risico een tromboseprofylaxe rechtvaardigt blijft onduidelijk. Ook daarover zijn nauwelijks richtlijnen. Alleen in Frankrijk vonden we concrete aanbevelingen terug. Zij stellen dat tromboseprofylaxe met LMWH of fondaparinux overwogen kan worden bij pati\u00ebnten die naast een verminderde mobiliteit nog minstens \u00e9\u00e9n van volgende risicofactoren voor veneuze trombo-embolie hebben3<\/sup><\/span>:<\/p>\n BMI > 30 kg\/m\u00b2<\/p>\n<\/li>\n leeftijd > 70 jaar<\/p>\n<\/li>\n lopende kankerbehandeling<\/p>\n<\/li>\n persoonlijke voorgeschiedenis van veneuze trombo-embolie<\/p>\n<\/li>\n majeure chirurgie in de voorbije 3 maanden<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n We wijzen erop dat deze risicofactoren niet specifiek zijn voor COVID-19-pati\u00ebnten en gebaseerd zijn op gegevens over het tromboserisico bij gehospitaliseerde pati\u00ebnten met een acute ernstige ziekte, aangezien er nauwelijks gegevens gekend zijn over het tromboserisico bij ambulante pati\u00ebnten. 1.\u00a0 <\/span>Sciensano. Interim clinical guidance for adults with suspected or confirmed COVID-19 in Belgium. Version 7, 7 April 2020. https:\/\/covid-19.sciensano.be\/sites\/default\/files\/Covid19\/COVID-19_InterimGuidelines_Treatment_ENG.pdf<\/a><\/span><\/span><\/p>\n 2.\u00a0 <\/span>Klok FA, den Exter PE, Huisman MV, Eikenboom J. Do\u2019s-And-don\u2019ts bij COVID-19-coagulopathie. Ned Tijdschr Geneeskd. 2020;164:D5031.<\/span><\/p>\n 3.\u00a0 <\/span>Soci\u00e9t\u00e9 Fran\u00e7aise de M\u00e9decine Vasculaire. Propositions de la Soci\u00e9t\u00e9 Fran\u00e7aise de M\u00e9decine Vasculaire pour la pr\u00e9vention, le diagnostic et le traitement de la maladie thromboembolique veineuse des patients avec COVID 09 non hospitalis\u00e9s. https:\/\/www.portailvasculaire.fr\/sites\/default\/files\/docs\/sfmv_propositions_mtev_covid-19_texte.pdf<\/a><\/span><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Update van 9 juni 2020 In ons Goed om te […]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[43,65],"tags":[48,20213,20224,20226],"class_list":["post-176436","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nieuw","category-2020-nl","tag-actualites-covid-19","tag-import_tags","tag-import_tags-nl","tag-covid-19-update"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/h.bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/176436","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/h.bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/h.bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/h.bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/h.bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=176436"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/h.bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/176436\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":179015,"href":"https:\/\/h.bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/176436\/revisions\/179015"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/h.bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=176436"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/h.bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=176436"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/h.bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=176436"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Nederlandse cijfers bevestigen het uitzonderlijke hoge tromboserisico bij COVID-19-pati\u00ebnten op intensieve zorgen (bijna 1 op 2 pati\u00ebnten na 14 dagen). Bij gehospitaliseerde COVID-19-pati\u00ebnten buiten IZ lag dit cijfer veel lager (3% in Nederland, wat nog steeds hoger is dan gebruikelijk bij niet voor heelkunde opgenomen pati\u00ebnten: gemiddeld 0,4-0,8%). De prevalentie bij de minder zieke pati\u00ebnten thuis blijft onbekend maar zal hoogstwaarschijnlijk nog een stuk lager zijn2<\/sup><\/span>.
\u00a0
De Belgische richtlijnen sluiten zich aan bij de algemene consensus dat tromboseprofylaxe met heparines met laag moleculair gewicht (LMWH) aan te raden is bij alle gehospitaliseerde pati\u00ebnten met COVID-19. Concrete aanbevelingen (onder andere over aangeraden posologie) zijn terug te vinden in de richtlijnteksten1<\/sup><\/a><\/span>.
Hieronder vindt u een overzicht van de aanbevelingen voor ambulante pati\u00ebnten.
\u00a0<\/p>\nPati\u00ebnten die na een hospitalisatie wegens COVID-19 ontslagen worden1<\/sup><\/span><\/h2>\n
\n
\n
\u00a0<\/div>\nPati\u00ebnten met COVID-19 die enkel ambulant behandeld worden1,2<\/sup><\/span><\/h2>\n
\n
\u00a0<\/div>\n<\/li>\n<\/ul>\nReferenties<\/h2>\n
2.\u00a0<\/span> Nederlands Huisartsengenootschap. Leidraad Stollingsafwijkingen bij COVID-19 voor de huisarts. 19\/05\/2020. <\/span>https:\/\/www.nhg.org\/sites\/default\/files\/content\/nhg_org\/uploads\/19.5.20_nhg_leidraad_stolling_bij_covid-19_voor_publicatie.pdf <\/span> <\/p>\n Onze \u201cGoed om te weten\u201d van 30 april 2020:<\/h2>\n
\u00a0
Veel zorgverleners in de eerste lijn stellen zich de vraag of ambulante pati\u00ebnten met COVID-19 ook een verhoogd tromboserisico hebben en of deze pati\u00ebnten tromboseprofylaxe moeten krijgen. Hierover bestaat nauwelijks evidentie. Ook concrete aanbevelingen of richtlijnen zijn schaars.
We moeten een onderscheid maken tussen 2 situaties: enerzijds de ambulante behandeling van pati\u00ebnten die na een ziekenhuisopname voor COVID-19 ontslagen zijn en anderzijds de ambulante behandeling van pati\u00ebnten met COVID-19 die niet opgenomen werden.
\u00a0<\/p>\nPati\u00ebnten die na een hospitalisatie wegens COVID-19 ontslagen zijn<\/h2>\n
\u00a0<\/p>\nPati\u00ebnten met COVID-19 die enkel ambulant behandeld worden<\/h2>\n
\n
Ook voor deze pati\u00ebnten wordt de beslissing om over te gaan tot trombosprofylaxe dus geval per geval genomen op basis van een afweging van het tromboserisico en het bloedingsrisico.
\u00a0
In de ziekenhuizen zijn er aanwijzingen dat oplopende D-dimeren een prognostische factor zijn voor het ontstaan van coagulopathie en een ernstig verloop van COVID-19. Of gestegen D-dimeren (die bij infectie en inflammatie sowieso stijgen) ook bij minder ernstig zieke COVID-19-pati\u00ebnten een prognostische waarde hebben, is onduidelijk. In de eerste lijn worden D-dimeerbepalingen voor de detectie van een verhoogd tromboserisico momenteel dan ook niet aangeraden3<\/sup><\/span>.
\u00a0
\u00a0<\/p>\nReferenties<\/h2>\n