{"id":176478,"date":"2020-03-18T00:00:00","date_gmt":"2020-03-17T23:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bcfi.be\/covid-19-werkzaamheid-hydroxychloroquine-blijft-onduidelijk-veiligheid-blijft-belangrijk-aandachtspunt-update-van-bericht-van-18-03-20-hydroxychloroquine-of-chloroquine-niet-voorschrijven-ter-pre\/"},"modified":"2026-04-09T17:12:01","modified_gmt":"2026-04-09T15:12:01","slug":"covid-19-werkzaamheid-hydroxychloroquine-blijft-onduidelijk-veiligheid-blijft-belangrijk-aandachtspunt-update-van-bericht-van-18-03-20-hydroxychloroquine-of-chloroquine-niet-voorschrijven-ter-pre","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/h.bcfi.be\/nl\/covid-19-werkzaamheid-hydroxychloroquine-blijft-onduidelijk-veiligheid-blijft-belangrijk-aandachtspunt-update-van-bericht-van-18-03-20-hydroxychloroquine-of-chloroquine-niet-voorschrijven-ter-pre\/","title":{"rendered":"COVID-19: werkzaamheid hydroxychloroquine blijft onduidelijk. Veiligheid blijft belangrijk aandachtspunt! [update van bericht van 18\/03\/20: hydroxychloroquine of chloroquine niet voorschrijven ter preventie van COVID-19, noch voor thuisbehandeling van COVID-19-pati\u00ebnten]"},"content":{"rendered":"<p>De eerste resultaten van gerandomiseerde studies met hydroxychloroquine (Plaquenil\u00ae)&#x002C; uitgevoerd bij matig zieke pati\u00ebnten&#x002C; zijn beschikbaar&#x002C; maar ze laten <strong>nog geen uitspraak over de werkzaamheid<\/strong> toe en de veiligheid blijft een belangrijk aandachtpunt.<\/p>\n<ul>\n<li>\n<p>Een eerste Chinese studie (n=30) bij niet-ernstig zieke COVID-19 pati\u00ebnten (\u2018geen ernstige ademhalingsproblemen\u2019) vond geen verschil in tijd tot optreden van herstel [<a href='https:\/\/www.vidal.fr\/actualites\/24594\/premiers_resultats_cliniques_positifs_pour_l_hydroxychloroquine_dans_la_covid_19_moderee\/?cid=eml_000959'>zie analyse in Vidal.fr<\/a> en <a href='https:\/\/www.prescrire.org\/Fr\/203\/1845\/58619\/0\/PositionDetails.aspx'>in <em>La Revue Prescrire<\/em><\/a>].<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Een tweede Chinese studie (n=62)&#x002C; eveneens bij niet-ernstig zieke COVID-19 pati\u00ebnten (nog zuurstofsaturatie > 93%)&#x002C; suggereert een snellere verbetering van de hoest en koorts&#x002C; zonder evolutie naar ernstige COVID-19&#x002C; bij de pati\u00ebnten op hydroxychloroquine. Er zijn echter belangrijke methodologische beperkingen (onder andere veranderen van de eindpunten tijdens de studie). Deze studie is op dit ogenblik enkel als <em>preprint<\/em> beschikbaar (nog geen <em>peer review<\/em>) [<a href='https:\/\/www.vidal.fr\/actualites\/24594\/premiers_resultats_cliniques_positifs_pour_l_hydroxychloroquine_dans_la_covid_19_moderee\/?cid=eml_000959'>zie analyse in Vidal.fr<\/a> en in <em><a href='https:\/\/www.prescrire.org\/fr\/203\/1845\/58625\/0\/PositionDetails.aspx'>La Revue Prescrire<\/a><\/em>].<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>In beide studies werd 400 mg hydroxychloroquine per dag gedurende 5 dagen vergeleken met gewone zorg. Ernstig zieke pati\u00ebnten en pati\u00ebnten met hartlijden waren uitgesloten. Er zijn weinig basisgegevens over de pati\u00ebnten&#x002C; o.a. met betrekking tot gelijktijdige behandelingen&#x002C; wat de resultaten kan hebben vertekend.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>De vraag of behandeling met hydroxychloroquine vroeg in het ziekteproces moet worden gestart&#x002C; dan wel nog zinvol kan zijn bij ernstig zieke pati\u00ebnten blijft onbeantwoord.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Op dit ogenblik is gebruik van hydroxychloroquine <strong>enkel gewettigd in ziekenhuismilieu<\/strong>&#x002C; waar de werkzaamheid kan worden opgevolgd (liefst in het kader van een klinische studie) en waar ongewenste effecten snel kunnen worden gedetecteerd [zie ook Sciensano > <a href='https:\/\/epidemio.wiv-isp.be\/ID\/Pages\/2019-nCoV_procedures.aspx'>Procedure voor\u00a0<strong>ziekenhuizen en specialisten<\/strong>\u00a0\u201cBehandeling van gehospitaliseerde pati\u00ebnten\u201d<\/a>\u00a0(laatste versie (Engelstalig) van\u00a0<a href='https:\/\/epidemio.wiv-isp.be\/ID\/Documents\/Covid19\/COVID-19_InterimGuidelines_Treatment_ENG.pdf'>31\/03\/2020<\/a>)&#x002C; zie ook <a href='#Achtergrond'>Achtergrond<\/a>].<br \/> \u00a0<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p>Er zijn <strong>belangrijke aandachtspunten qua veiligheid<\/strong> bij gebruik van hydroxychloroquine. \u00a0Gevallen van cardiale toxiciteit na automedicatie met hydroxychloroquine in kader van COVID-19 werden in Frankrijk reeds vastgesteld (klik <a href='https:\/\/www.nouvelle-aquitaine.ars.sante.fr\/communique-de-presse-coronavirus-point-de-situation-en-nouvelle-aquitaine-du-29032020'>hier<\/a>).<br \/> Men moet waakzaam zijn voor:<\/p>\n<ul>\n<li>\n<p>verlenging van het QT-interval&#x002C; met risico van <em>torsades de pointes<\/em>&#x002C; zeker in aanwezigheid van risicofactoren (bv. hypokali\u00ebmie) of bij gebruik samen met andere geneesmiddelen die het QT-interval verlengen (bv. azithromycine en andere macroliden [<a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/1?frag=9990169'>zie Repertorium Inl.6.2.2.<\/a>];<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>risico van hypoglykemie bij combinatie met insuline en andere hypoglykemi\u00ebrende middelen;<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>verlagen van de convulsiedrempel.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Voorzichtigheid is geboden bij glucose-6-fosfaat-dehydrogenase (G6PD)-defici\u00ebntie [<a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/1?frag=9990508'>zie Repertorium Inl.6.2.11.<\/a>].<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p> <strong>Ons \u201cGoed om te weten\u201d-bericht van 18\/03\/20:<\/strong><\/p>\n<p> De Belgische Gezondheidsinstanties roepen op om <strong>hydroxychloroquine (Plaquenil\u00ae) of chloroquine (enkel als grondstof beschikbaar) niet voor te schrijven ter preventie van COVID-19&#x002C; noch voor thuis behandelde pati\u00ebnten met COVID-19<\/strong>.<br \/> Hydroxychloroquine en chloroquine moeten tijdens deze COVID-19 epidemie worden <strong>voorbehouden voor behandeling van gehospitaliseerde pati\u00ebnten&#x002C; in het kader van verdere studies<\/strong>. Daarnaast moeten de <strong>pati\u00ebnten die chronisch worden behandeld met hydroxychloroquine omwille van bv. reumato\u00efde artritis of systemische lupus erythematodes<\/strong>&#x002C; verzekerd kunnen zijn van hun medicatie.<br \/> Het FAGG heeft daarom beslist om Plaquenil\u00ae en de grondstof chloroquine in quarantaine te plaatsen zodat een strategische voorraad kan aangelegd worden tijdens deze COVID-19 epidemie (<a href='https:\/\/www.ophaco.org\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/3051t20n022-Covid19.pdf'>zie website Ophaco<\/a>). Apotheken zullen enkel voor pati\u00ebnten die chronisch worden behandeld met Plaquenil\u00ae dit middel nog kunnen geleverd krijgen.<\/p>\n<h3><strong>Achtergrond<\/strong><\/h3>\n<ul>\n<li>\n<p>Chloroquine en hydroxychloroquine tonen <em>in vitro<\/em> een goede activiteit tegen het SARS-CoV-2-virus&#x002C; maar er is op dit ogenblik geen bewijs van klinische werkzaamheid. Klinische studies zijn op dit ogenblik lopende.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>De <a href='https:\/\/epidemio.wiv-isp.be\/ID\/Documents\/Covid19\/COVID-19_procedure_GP_NL.pdf'>Procedure voor <strong>huisartsen<\/strong> \u201cProcedure voor pati\u00ebnt met verdenking van COVID-19 infectie<\/a>\u00a0(versie van 17\/03\/2020)\u201d [Sciensano] vermeldt: \u201c<em>Schrijf symptomatische behandeling voor. <strong>Het off-label gebruik van medicamenten of experimentele behandeling tegen COVID-19 is voorbehouden voor gehospitaliseerde pati\u00ebnten.<\/strong><\/em><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><strong>[Update van 02\/04\/20:]<\/strong> De <a href='https:\/\/epidemio.wiv-isp.be\/ID\/Pages\/2019-nCoV_procedures.aspx'>Procedure voor <strong>ziekenhuizen en specialisten<\/strong> \u201cBehandeling van gehospitaliseerde pati\u00ebnten<\/a> (versie (Engelstalig) van <a href='https:\/\/epidemio.wiv-isp.be\/ID\/Documents\/Covid19\/COVID-19_InterimGuidelines_Treatment_ENG.pdf'>31\/03\/2020<\/a>)\u201d [Sciensano] meldt hierover: \u201c\u2026 At this moment&#x002C; any of these drug candidates should ONLY be evaluated in clinical trials (see below) and ideally in a coordinated way in Belgium\u2026.\u201d En \u201c\u2026 Chloroquine and hydroxychloroquine inhibit replication of SARS-CoV-2 in vitro. Chloroquine inhibits the virus at concentrations (EC50 = 1.13 \u03bcM&#x002C; equivalent to 360 ng\/mL) that cannot be achieved in human plasma [7]&#x002C; but possibly in the intracellular compartment. This drug has been used for decades (at a total of 25 mg\/kg within 3 days) for malaria treatment without any monitoring and side effects&#x002C; including in pregnant women. However&#x002C; the therapeutic window is quite narrow (cardiotoxicity\/arrhythmia)&#x002C; requiring caution for use at higher cumulative dosages. For this reason&#x002C; we strongly recommend that its use in suspected\/confirmed COVID-19 be restricted to hospitalized patients. A very recent article suggests that hydroxychloroquine (drug marketed in Belgium as Plaquenil\u00ae) is more potent than chloroquine in vitro&#x002C; so that lower dosages (than initially recommended) could be used [15]. It has also a better safety profile than chloroquine (larger therapeutic window). This option has been therefore preferred in this guideline since therapy will be required mostly in older patients and\/or in case of severe disease. Since availability of hydroxychloroquine in sufficient quantity might become a problem&#x002C; instructions for the chloroquine use will be also provided&#x002C; but more caution will be required.\u201d <strong><em>[nota van de BCFI-redactie: voor chloroquine en hydroxychloroquine&#x002C; rekening houden met verlenging van het QT- interval&#x002C; met risico van torsades de pointes&#x002C; <\/em><\/strong><a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/10?frag=20859'><strong><em>zie Repertorium&#x002C; hoofdstuk 9.2.1.<\/em><\/strong><\/a><strong><em>]<\/em><\/strong><\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>De eerste resultaten van gerandomiseerde studies met hydroxychloroquine (Plaquenil\u00ae)&#x002C; uitgevoerd  [&#8230;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[43,65],"tags":[48,20213,20224,20226],"class_list":["post-176478","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nieuw","category-2020-nl","tag-actualites-covid-19","tag-import_tags","tag-import_tags-nl","tag-covid-19-update"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/h.bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/176478","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/h.bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/h.bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/h.bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/h.bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=176478"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/h.bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/176478\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":179057,"href":"https:\/\/h.bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/176478\/revisions\/179057"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/h.bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=176478"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/h.bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=176478"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/h.bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=176478"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}