Selecties

VOORWAARDELIJKE SELECTIE

Infectieziekten

• Respiratoire infecties
  • Acute keelpijn: indien een antibioticum geïndiceerd is en bij IgE-gemedieerde penicillineallergie, alternatief voor feneticilline en cefalexine.
  • Acute otitits media: indien een antibioticum geïndiceerd is en bij IgE-gemedieerde penicillineallergie, alternatief voor amoxicilline.
  • Pneumonie: als aanvulling op de behandeling, met amoxicilline (-/+ clavulaanzuur) of met moxifloxacine (bij penicillineallergie), indien geen verbetering binnen 48 uur, en de overweging van atypische pneumonie.
• Huid en weke delen
  • Impetigo: Indien antibiotica geïndiceerd zijn (in geval van uitgebreide laesies of gegeneraliseerde symptomen) en bij IgE-gemedieerde penicillineallergie.
  • Cellulitis en erysipelas: bij penicillineallergie, alternatief voor flucloxacilline(eerste keuze).
• Gastro-intestinale infecties
  • Acute gastro-enteritis: in geval van dysenteriesyndroom of bij risicopatiënten; te starten na afname van een coprocultuurmonster.
• Tandgerelateerde infecties in de mond
  • Tandabces, indien een antibioticum geïndiceerd is en bij IgE en niet- IgE- gemedieerde penicilline-allergie, alternatief voor amoxicilline bovenop tandzorg.

Motivatie

Acute keelpijn en Acute otitis media:

• Bij patiënten met een bewezen allergie voor IgE-gemedieerde penicilline is een cefalosporine niet geïndiceerd wegens het risico van kruisallergie tussen penicillines en cefalosporines. Azithromycine wordt als alternatief gekozen, omdat het een lange werkingsduur heeft, waardoor een kleiner aantal doses mogelijk is. Het is een alternatief voor patiënten met IgE-medieerde penicilline-allergie met acute keelpijn (kinderen en volwassenen) of met acute middenoorontsteking (kinderen en volwassenen) indien antibiotica geïndiceerd zijn(zie 11.1.2.2. Neomacroliden en BAPCOC).

Tandabces:

• De "Richtlijn voor het rationeel voorschrijven van antibiotica in de tandartspraktijk’ van het Federaal Kenniscentrum" suggereert ofwel azitromycine ofwel clindamycine. Azithromycine lijkt een betere keuze gezien het risico van Clostridioides difficile met clindamycine. Bij IgE en niet-IgE- gemedieerde penicillineallergie wordt azythromycine geselecteerd als alternatief voor amoxicilline.

Pneumonie: als aanvulling op de behandeling, met amoxicilline (-/+ clavulaanzuur) of met moxifloxacine (bij penicillineallergie), indien geen verbetering binnen 48 uur.

• (Vermoeden van) atypische pneumonie. Wanneer de klinische situatie thuisbehandeling toelaat: azithromycine toevoegen aan de bestaande behandeling(zie 11.1.2.2. Neomacroliden en BAPCOC).

Acute gastro-enteritis:

• Acute gastro-enteritis: azithromycine: enkel bij dysenteriesyndroom (diarree met koorts, bloederige stoelgang en/of belangrijke aantasting van de algemene toestand) en bij immuungecompromitteerde patiënten. Vóór de start van de behandeling een stoelgangstaal nemen voor etiologische diagnose (zie 11.1.2.2. Neomacroliden en BAPCOC). Het dysenteriesyndroom wordt in België steeds vaker veroorzaakt door Campylobacter. Aangezien Campylobacter steeds meer resistent wordt tegen chinolonen, wordt azithromycine de eerste keuze.

Cellulitis en erysipelas

• Azitromycine en clindamycine zijn alternatieven geselecteerd door BAPCOC bij IgE-gemedieerde penicillineallergie. Azitromycine heeft een gunstiger veiligheidsprofiel dan clindamycine (verantwoordelijk voor Clostridioides difficile-infecties), een groter gebruiksgemak 1 dosis per dag, gedurende 3 dagen) en het is minder duur.

Er dient echter rekening te worden gehouden met het risico van verlenging van het QT-interval met azitromycine.​

Dosering

Acute keelpijn

• 500 mg per dag, in 1 gift , gedurende 3 dagen.

Tandabces:

• 500 mg per dag, in 1 gift, gedurende 3 dagen.

Acute otitis media:

• 500 mg per dag, in 1 gift, gedurende 3 dagen.

Pneumonie: toevoegen indien er geen verbetering optreedt binnen 48 uur met amoxicilline (-/+clavulaanzuur) of een moxifloxacine (bij IgE-gemedieerde penicillineallergie).

• 500 mg per dag, in 1 gift, gedurende 3 dagen (toevoegen aan de behandeling en herevalueren na 48 uur).

Acute gastro-enteritis:

• 500 mg per dag, in 1 gift, gedurende 3 dagen (Te starten na afname van een stoelgangsstaal voor etiologische diagnose en eventuele aanpassing van de therapie aan de etiologie.).

Impetigo:

• 500 mg per dag, in 1 gift, gedurende 3 dagen.

Cellulitis en erysipelas:

• 500 mg per dag, in 1 gift, gedurende 3 dagen.

In geval van nierfalen

• Er is geen doseringsaanpassing vereist bij patiënten met een glomerulaire filtratiesnelheid > 10 ml/min.
• Voorzichtigheid is geboden bij patiënten met een glomerulaire filtratiesnelheid < 10 ml/min (verhoogde systemische blootstelling).

Delen en pletten

• Delen: zie de farmaceutische vormen vermeld in het GGR naast de specialiteit (azithromycine). Zie ook Intro 2.11.7 De toedieningswegen en farmaceutische vormen voor meer informatie over de gebruikte termen.
• Pletten: zie Intro 2.11.12. Pletten van een geneesmiddel. Zie ook Pletfiches (voer de naam van de molecule in de zoekbalk in).

Bijzondere voorzorgen

• Azithromycine en clarithromycine voozichtig gebruiken bij voorafbestaande ernstige leverziekte. Controleer onmiddellijk de leverfunctie wanneer tekenen en symptomen van leverdisfunctie optreden.
• Bij oudere patiënten: de neomacroliden middelen geven aanleiding tot heel wat interacties (clarithromycine is bijvoorbeeld een sterkte inhibitor van CYP3A4 en van P-gp, Tabel Ic in Inl.6.4.): zeker bij ouderen met polyfarmacie moet dit nagekeken worden.
• Behandeling met clarithromycine vraagt bijzondere aandacht bij ernstige nierinsufficiëntie (zie Inl.6.1.2. Nierinsufficiëntie).

Ongewenste effecten

• Beïnvloeden van de commensale flora, met mogelijk diarree en gist- en schimmelinfecties tot gevolg. Pseudomembraneuze colitis door proliferatie van Clostridioides difficile kan optreden na behandeling met allerlei antibiotica, maar wordt frequenter gezien met andere antibiotica dan macroliden
• Gastro-intestinale stoornissen, maar minder dan met erythromycine.
• Allergische reacties: zelden.
• Reversibele verstoring van de leverfunctietesten; zelden cholestatische hepatitis.
• Bij gebruik van hoge doses: vermindering van het gehoor en oorsuizen, meestal tijdelijk, zeer zelden irreversibel.
• Centrale effecten (psychotische reacties, nachtmerries).
• Verlenging van het QT-interval en torsades de pointes; voor de risicofactoren voor torsades de pointes in het algemeen, zie Inl.6.2.2. QT-verlenging en torsades de pointes. Zie Folia oktober 2020 over de onzekerheid in verband met het cardiovasculaire risico van macroliden.

Interacties

• Vitamine K-antagonisten: interactie werd beschreven met bijna alle antibiotica. Hoewel het bewijs van interactie met vele antibiotica (ook de macroliden) zwak is, wordt uit voorzichtig-heid toch aanbevolen om de INR te controleren binnen de 3 tot 5 dagen na het starten van eender welk antibacterieel middel.
• Oestroprogestagenen: er zijn geen bijkomende anticonceptieve maatregelen nodig, tenzij er sprake is van ernstig braken of hevige, waterdunne diarree [zie Folia november 2021].
• Verhoogd risico van torsades de pointes bij associëren met andere geneesmiddelen die het risico van QT-verlenging verhogen (zie Inl.6.2.2. QT-verlenging en torsades de pointes).
• Clarithromycine en mogelijk roxithromycine verhogen het risico van spiertoxiciteit door statines.
• Azithromycine is een substraat en inhibitor van P-gp (zie Tabel Id. in Inl.6.3.).
• Clarithromycine is een substraat en inhibitor van CYP3A4, en inhibitor van P-gp (zie Tabel Ic. in Inl.6.3. en Tabel Id. in Inl.6.3.. Belangrijke interacties van clarithromycine zijn onder andere:
  • Verhoogd risico van vasoconstrictie en gangreen door ergotamine en andere ergotderivaten.
  • Risico van colchicine-intoxicatie (met o.a. rhabdomyolyse, neuropathie, beenmergdepressie, nier- en leveraantasting). Let op bij ouderen en bij nierinsufficiëntie. Gelijktijdig gebruik van colchicine met een macrolide is een contra-indicatie in de SKP van colchicine.

Contra-indicaties

• Risicofactoren voor QT-verlenging (zie Inl.6.2.2. QT-verlenging en torsades de pointes).

Prijstabel